Kultura obowiązkowa 2-8 marca
( 02.03.2026 )
W Poznaniu refleksje wokół hajsu, w Krakowie jubileusz MOCAK-u, w Katowicach dokamerowe performanse Aleki Polis i reportaż Marty Tomczok o postindustrialnym pejzażu Polski, w Warszawie spotkanie autorskie z Kingą Sabak, koncert Pointless Geometry, wystawa o gentryfikacji i nowy projekt muzyczny Pawła Szamburskiego. We Wrocławiu wystawa o alternatywnej scenie muzycznej lat 90., w Białymstoku – o wypoczynku „za żelazną kurtyną”. W Szczecinie prezentacja twórczości artystek i artystów neuroatypowych.
Nowy sezon w Pawilonie
Performans: Melanie Jame Wolf „Mira Fuchs (a reprise)”, 5-6 marca, godz. 19:00
Koncert: Ajla + 2k88, 7 marca, godz. 20:00
Pawilon, Poznań
„HAJS HAJS HAJS” to hasło tegorocznego programu poznańskiego Pawilonu. Gościnna kuratorka obecnej edycji, Ania Nowak, proponuje działania, które opowiadają o naszych relacjach z pieniędzmi, alternatywnych modelach ekonomicznych oraz formach wsparcia i samopomocy w obliczu presji sukcesu. Sezon w Pawilonie otworzą dwa wydarzenia: performans Melanie Jame Wolf „Mira Fuchs (a reprise)” i Koncert Ajla + 2k88. W tym poświęconym tematowi pracy performansie, choreografka, artystka wizualna, była striptizerka Melanie Jame Wolf, powraca ze wznowioną wersją dzieła, które swoją pierwszą odsłonę miało w 2016 roku w Berlinie. Koncert AJLA + 2K88 to natomiast połączenie jednego z najmłodszych debiutów sceny neo-soulowej i doświadczonego producenta muzycznego. [współpraca płatna]
MiraFuchs, fot. © Mayra Wallraff, dzięki uprzejmości Pawilonu w Poznaniu
Otwarcie sezonu w MOCAK-u: Ewa Partum, „Contemplating Art, Contemplating Love”
7 marca – 14 czerwca, MOCAK, Kraków
Rok 2026 w MOCAK-u upłynie pod znakiem jubileuszu 15-lecia instytucji i pierwszego sezonu pod nową dyrekcją Adama Budaka i Magdaleny Kownackiej. Na program złożą się trzy duże wystawy światowej klasy artystek: Ewy Partum (od 7 marca), Kiki Smith (od 25 lipca) oraz Eleanor Antin (od 5 grudnia). Sezon zostanie otwarty ekspozycją „Contemplating Art, Contemplating Love” – to przekrojowa prezentacja twórczości Ewy Partum, uznawanej za pionierkę sztuki feministycznej i body artu w Polsce i Europie, której prace od dekad kształtują międzynarodową debatę o wolności, tożsamości i sprawczości sztuki.
Ewa Partum, 1971, dzięki uprzejmości Ewy Partum
Klub Czytelniczy: Kinga Sabak „Trochę z zimna, trochę z radości”
2 marca, godz. 19:00, Teatr Dramatyczny, Warszawa
Najbliższe spotkanie Klubu Czytelniczego będzie poświęcone książce „Trochę z zimna, trochę z radości” autorstwa naszej wicenaczelnej, Kingi Sabak. W programie rozmowa o opowiadaniach oraz inscenizowane fragmenty w interpretacji aktorki Teatru Dramatycznego – Lidii Pronobis. Proza Sabak opowiada o dojrzewaniu i drobnych, codziennych traumach wynikających z życia w świecie narzuconych norm.
„SONUS LUX” – koncert / medytacja audiowizualna Pawła Szamburskiego
4 marca 2026, godz. 19:00, PROM Kultury Saska Kępa, Warszawa
Premiera nowego projektu Pawła Szamburskiego, klarnecisty, improwizatora i kompozytora, w formie koncertu-medytacji. Ta dźwiękowo-świetlna opowieść łączy improwizację, eksperyment i doświadczenie audiowizualne. „Sonus Lux” rozwija wątki obecne w dotychczasowej twórczości Pawła Szamburskiego, pokazując, że dźwięk i światło – ponad czasem i granicami kultur – współtworzą sposób, w jaki przeżywamy i interpretujemy świat.
Paweł Szamburski, fot. materiały prasowe
Premiera książki. Marta Tomczok, „Blizny. Krajobrazy po przemyśle”
4 marca, godz. 17:00, Filia nr 30 Miejskiej Biblioteki Publicznej w Katowicach
W nowej książce „Blizny. Krajobrazy po przemyśle” Marta Tomczok opowiada o tym, jak peerelowska industrializacja wpłynęła na krajobraz i jak zmieniła tkankę społeczną. To reporterska podróż śladami odkrywek węgla brunatnego, kopalń miedzi i siarki oraz wielkich elektrowni, które powstawały po 1945 roku kosztem istniejących miejscowości. Autorka opisuje znikające wsie i miasta, przymusowe wysiedlenia, degradację środowiska oraz długofalowe – ekologiczne i społeczne – skutki tych decyzji.
„Ja wiem, że ty wiesz, że ja wiem”
6–22 marca, Fundacja 63 Galery, Warszawa
Wystawa z udziałem Kingi Dobosz, Izabeli Niepokój i Jacka Obraniaka, kuratorowana przez Pawła Brylskiego, podejmuje temat gentryfikacji jako „wiedzy wspólnej”, o której rzadko mówi się wprost. Artyści pytają, czy sztuka nie staje się nieświadomym narzędziem produkcji przestrzeni i klasowych przesunięć. Dobosz przetwarza plany patodeweloperskich mieszkań w geometryczne abstrakcje, Niepokój bada prawo ciał do obecności w przestrzeni publicznej, a Obraniak rozmontowuje i rekonstruuje fragmenty miejskiej rzeczywistości. To wystawa o napięciu między sztuką a miastem oraz o negocjowaniu prawa do miasta.
Pointless Geometry: Fest 26
6 marca, godz. 19:00, Teatr Komuna Warszawa
Pointless Geometry, niezależne wydawnictwo muzyczne skupione na muzyce eksperymentalnej, elektroakustycznej i soundarcie, ponownie pojawi się w przestrzeni Teatru Komuna Warszawa. W programie: premiera dźwiękowa Joanny Dudy „Regina Silva”, projekcje „Bug Poems” FOQL z gościnnym udziałem Antoniego Michnika, Natana Kryszka i Tomka Popakula, oraz kompozycje Teoniki Rożynek. Wieczór będzie okazją do posłuchania przetworzonych brzmień ze świata pozaludzkiego, poezji dźwiękowej i materiałów opartych na nagraniach terenowych.
Aleka Polis, „Ławica”
2 marca – 31 grudnia, Galeria Sztuki Współczesnej BWA, Katowice
Wystawa Aleki Polis ma formę dokamerowych działań grupowych, zainspirowanych przez niehierarchiczne konstrukty społeczne. Pierwsze odsłony „Ławicy” były zapisem pracy z osobami doświadczającymi społecznych dysfunkcji, m.in. traumy wojennej, chorób psychicznych czy niepełnosprawności intelektualnych. Brały w nich udział także osoby zajmujące się dynamiką grupowości – tańcem oraz choreografią. Kolejne realizacje będą rozwijane we współpracy z lokalnymi instytucjami i podmiotami kultury. Do udziału w warsztatach choreograficznych, rejestrowanych kamerą, zostaną zaproszeni przedstawiciele różnych zawodów – od urzędników i ekonomistów po osoby artystyczne. Zwieńczy je wspólny happening.
„Ławica” - rysunek: Aleka Polis & Tomek Parafiniuk, w ramach pracowni intermediów przy ŚdS Wilanów, prowadzonym przez “Stowarzyszenie Otwarte Drzwi”, 2024, dzięki uprzejmości Galerii Sztuki Współczesnej BWA
„Migotliwość Synaps”
5 marca – 11 czerwca, TRAFO – Trafostacja Sztuki w Szczecinie
„Migotliwość Synaps” to wystawa, która pokazuje, jak wiele odcieni może mieć ludzka percepcja. Zamiast patrzeć na odmienność przez pryzmat etykiet i diagnoz, prezentuje twórczość artystek i artystów neuroatypowych jako źródło wrażliwości, sprawczości i własnego języka. To opowieść o sztuce jako miejscu, w którym można znaleźć oparcie, wybrzmieć na własnych zasadach i wyobrazić sobie inne formy wspólnego życia.
Magdalena Sawicka, Zdarzenie trzecie, 2020, dzięki uprzejmości Trafostacji Sztuki w Szczecinie
Michał Solarski, „Rest Behind the Curtain”
6 marca – 19 kwietnia, Galeria im. Sleńdzińskich w Białymstoku
Wystawa „Rest Behind the Curtain” prezentuje wieloletni cykl Michała Solarskiego o kulturze wypoczynku w krajach dawnego bloku wschodniego – miejscach i rytuałach czasu wolnego, które kształtowały się „za żelazną kurtyną”. Artysta, znany z dokumentalnej wrażliwości, fotografuje momenty zatrzymania: betonowe plaże Balatonu, uzdrowiska w Kazachstanie i przestrzenie, w których czas płynie inaczej. To opowieść o nostalgii, pamięci i tożsamości, a także o tym, co zostaje z dawnych nawyków, gdy społeczeństwa gonią za mitem Zachodu.
Michał Solarski, z cyklu „Rest Behind the Curtain”, dzięki uprzejmości Galerii im. Sleńdzińskich w Białymstoku
„Scena z miasta. Wrocław niezależny lat 90.”
6 marca – 17 maja, Studio BWA Wrocław
Wystawa „Scena z miasta. Wrocław niezależny lat 90.” to opowieść o alternatywnej kulturze Wrocławia po transformacji ustrojowej. Ekspozycja przywołuje energię undergroundowych klubów, squatów, galerii i scen muzycznych, które współtworzyły tożsamość miasta w dekadzie gwałtownych przemian. Archiwalne fotografie, plakaty, fanziny, nagrania i dokumenty układają się w mapę środowisk artystycznych, które działały poza instytucjonalnym obiegiem. To podróż do czasu spontanicznych inicjatyw, DIY i twórczej wolności, która ukształtowała współczesną scenę kulturalną Wrocławia.
„Scena z miasta. Wrocław niezależny lat 90.”, Witek Zadziorko na dachu skłotu przy ul. Oławskiej, 1990-1991, fot. Blazir (BDzieduszycki), dzięki uprzejmości BWA Wrocław